|
عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِيهِ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ ع قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَوْصَى إِلَى أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع وَ كَانَ فِيمَا أَوْصَى بِهِ
أَنْ قَالَ لَهُ: يَا عَلِيُّ مَنْ حَفِظَ مِنْ أُمَّتِي أَرْبَعِينَ حَدِيثاً يَطْلُبُ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ حَشَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَالصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً فَقَالَ عَلِيٌّ ع يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَا هَذِهِ الْأَحَادِيثُ فَقَالَ :
1. أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَ تَعْبُدَهُ وَ لَاتَعْبُدَ غَيْرَهُ
2. وَ تُقِيمَ الصَّلَاةَ بِوُضُوءٍ سَابِغٍ فِي مَوَاقِيتِهَا وَ لَاتُؤَخِّرَهَا فَإِنَّ فِي تَأْخِيرِهَامِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ غَضَبَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ
3. وَ تُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ4. وَ تَصُومَ شَهْرَ رَمَضَانَ
5. وَ تَحُجَّ الْبَيْتَ إِذَا كَانَ لَكَ مَالٌ وَ كُنْتَ مُسْتَطِيعاً
6. وَ أَنْ لَا تَعُقَّ وَالِدَيْكَ
7. وَ لَا تَأْكُلَ مَالَ الْيَتِيمِ ظُلْماً وَ لَا تَأْكُلَ الرِّبَا
8. وَ لَا تَشْرَبَ الْخَمْرَ وَ لَاشَيْئاً مِنَ الْأَشْرِبَةِ الْمُسْكِرَةِ
9. وَ لَا تَزْنِيَ
10. وَ لَا تَلُوطَ
11. وَ لَا تَمْشِيَ بِالنَّمِيمَةِ
12. وَ لَا تَحْلِفَ بِاللَّهِ كَاذِباً
13. وَ لَا تَسْرِقَ
14. وَ لَا تَشْهَدَ شَهَادَةَ الزُّورِ لِأَحَدٍ قَرِيباً كَانَ أَوْ بَعِيداً وَ أَنْ تَقْبَلَ الْحَقَّ مِمَّنْ جَاءَ بِهِ صَغِيراً كَانَ أَوْ كَبِيراً
15. وَ أَنْ لَا تَرْكَنَ إِلَى ظَالِمٍ وَإِنْ كَانَ حَمِيماً قَرِيباً
16. وَ أَنْ لَا تَعْمَلَ بِالْهَوَى
17. وَ لَا تَقْذِفَ الْمُحْصَنَةَ
18. وَ لَا تُرَائِيَ فَإِنَّ أَيْسَرَالرِّيَاءِ شِرْكٌ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
19. وَ أَنْ لَا تَقُولَ لِقَصِيرٍ يَاقَصِيرُ وَ لَا لِطَوِيلٍ يَا طَوِيلُ تُرِيدُ بِذَلِكَ عَيْبَهُ وَ أَنْ لَاتَسْخَرَ مِنْ أَحَدٍ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ
20. وَ أَنْ تَصْبِرَ عَلَى الْبَلَاءِ وَالْمُصِيبَةِ وَ أَنْ تَشْكُرَ نِعَمَ اللَّهِ الَّتِي أَنْعَمَ بِهَا عَلَيْكَ
21. وَ أَنْ لَا تَأْمَنَ عِقَابَ اللَّهِ عَلَى ذَنْبٍ تُصِيبُهُ وَ أَنْ لَا تَقْنَطَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ
22. وَ أَنْ تَتُوبَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ ذُنُوبِكَ فَإِنَّ التَّائِبَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَمَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ
23. وَ أَنْ لَا تُصِرَّ عَلَى الذُّنُوبِ مَعَ الِاسْتِغْفَارِ فَتَكُونَ كَالْمُسْتَهْزِئِ بِاللَّهِ وَآيَاتِهِ وَ رُسُلِهِ
24. وَ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَكَ وَ أَنَّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَكَ
25. وَ أَنْ لَا تَطْلُبَ سَخَطَ الْخَالِقِ بِرِضَى الْمَخْلُوقِ
26. وَ أَنْ لَا تُؤْثِرَ الدُّنْيَا عَلَى الْآخِرَةِ لِأَنَّ الدُّنْيَا فَانِيَةٌ وَ الْآخِرَةَ بَاقِيَةٌ
27. وَ أَنْ لَا تَبْخَلَ عَلَى إِخْوَانِكَ بِمَا تَقْدِرُ عَلَيْهِ
28. وَ أَنْ يَكُونَ سَرِيرَتُكَ كَعَلَانِيَتِكَ
29. وَ أَنْ لَا تَكُونَ عَلَانِيَتُكَ حَسَنَةً وَ سَرِيرَتُكَ قَبِيحَةً فَإِنْ فَعَلْتَ ذَلِكَ كُنْتَ مِنَ الْمُنَافِقِينَ
30. وَ أَنْ لَا تَكْذِبَ وَ لَا تُخَالِطَ الْكَذَّابِينَ
31. وَ أَنْ لَا تَغْضَبَ إِذَا سَمِعْتَ حَقّاً
32. وَ أَنْ تُؤَدِّبَ نَفْسَكَ وَأَهْلَكَ وَ وُلْدَكَ وَ جِيرَانَكَ عَلَى حَسَبِ الطَّاقَةِ
33. وَ أَنْ تَعْمَلَ بِمَا عَلِمْتَ وَلَا تُعَامِلَنَّ أَحَداً مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَّا بِالْحَقِّ
34. وَ أَنْ تَكُونَ سَهْلًا لِلْقَرِيبِ وَ الْبَعِيدِ وَ أَنْ لَا تَكُونَ جَبَّاراً عَنِيداً
35. وَ أَنْ تُكْثِرَ مِنَ التَّسْبِيحِ وَالتَّهْلِيلِ وَ الدُّعَاءِ وَ ذِكْرِالْمَوْتِ وَ مَا بَعْدَهُ مِنَ الْقِيَامَةِ وَ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ
36. وَ أَنْ تُكْثِرَ مِنْ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَ تَعْمَلَ بِمَا فِيهِ
37. وَ أَنْ تَسْتَغْنِمَ الْبِرَّ وَالْكَرَامَةَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ
38. وَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى كُلِّ مَا لَاتَرْضَى فِعْلَهُ لِنَفْسِكَ فَلَا تَفْعَلَهُ بِأَحَدٍ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
39. وَ أَنْ لَا تَمَلَّ مِنْ فِعْلِ الْخَيْرِ وَ لَا تُثَقِّلَ عَلَى أَحَدٍ إِذَا أَنْعَمْتَ عَلَيْهِ
40. وَ أَنْ تَكُونَ الدُّنْيَا عِنْدَكَ سِجْناً حَتَّى يَجْعَلَ اللَّهُ لَكَ جَنَّةً فَهَذِهِ أَرْبَعُونَ حَدِيثاً مَنِ اسْتَقَامَ عَلَيْهَا وَ حَفِظَهَا عَنِّي مِنْ أُمَّتِي دَخَلَ الْجَنَّةَ بِرَحْمَةِ اللَّهِ وَ كَانَ مِنْ أَفْضَلِ النَّاسِ وَأَحَبِّهِمْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بَعْدَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَ حَشَرَهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مَعَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقا
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ج2 156 باب 20 من حفظ أربعين حديثا-تحرير المواعظ العددية 618 باب الأربعين و ما فوقها و في هذا الباب نصوص-الخصال ج2 543 فيمن حفظ أربعين حديثا .
امام صادق (ع) از پدران بزرگوارش نقل مىكند كه امام حسين (ع) فرمود:پيامبر خدا (ص) وصيتهايى را به امير مؤمنان على (ع) فرمود، از جمله وصايا اين بود كه فرمود: اى على! هر كس از امّت من چهل حديث براى رضاى خدا و پاداش سراى آخرت حفظ كند، خداوند او را در روز رستاخيز به همراه پيامبران، صديقان، شهيدان و شايستگان محشور مىنمايد كه اينان رفيقان خوبى هستند.
على (ع) عرض كرد: اى پيامبر خدا! اين احاديث كدامند؟ فرمود:
1. اين كه به خداى يگانهاى كه شريكى نداردايمان بياورى، تنها او را بپرستى و غير اورا نپرستى،
2. نماز را با وضوى كامل در وقت خودش بر پاى دارى، و آن را به تأخير نيندازى؛ چرا كه تأخير بدون علّت موجب خشم خداست،
3. زكات را بپردازى،
4. ماه رمضان را روزه بگيرى،
5. آنگاه كه داراى ثروت شدى و مستطيع گشتى حج خانه خدا را انجام دهى،
6. پدر و مادرت را ناراحت نكنى،
7. مال يتيم را به ستم نخورى، ربا نخورى،
8. شراب و هر گونه نوشيدنى مستآور را ننوشى،
9. زنا نكنى،
10. لواط نكنى،
11. براى سخنچينى گام برندارى،
12. به دروغ به خدا سوگند نخورى،
13. دزدى نكنى
14. براى هيچ كس- چه نزديك چه دور- گواهى دروغين ندهى، حق را از هر كه بياورد- چه كوچك چه بزرگ- بپذيرى
15. ، به هيچ ستمگرى- گر چه دوست نزديك باشد-اعتماد نكنى،
16. طبق هواى (نفست) عملنكنى،
17. به زنان پارسا نسبت بد ندهى،
18. رياكارى نكنى كه كمترين ريا شرك به خداى متعال است،
19. به كسى كه قدّش كوتاه است به خاطرعيبجويى نگويى: كوتاه، و به كسى كه بلند قامت است نگويى: بلند، كسى از آفريدگان خدا را مسخره نكنى،
20. به بلا و مصيبت بردبار و صبور باشى، ونعمتهايى را كه خداوند به تو ارزانى داشته سپاسگزار باشى،
21. و به جهت گناهى كه انجام دادهاى ازكيفر خدا ايمن نباشى، و از رحمت خدا نوميد مباشى،
22. و از گناهت به خدا توبه كنى، چرا كه توبهكننده از گناهش همانند كسى است كه گناه نكرده است
23. و با وجود آمرزش خواهى، بر گناهان پافشارى نكنى كه مانند كسى خواهى بود كه خدا و آيات و پيامبران او را مسخره كند.
24. و بايستى بدانى كه آنچه به تو رسد از دست تو بيرون نرود و آنچه از دست تو رود به تو باز نگردد،
25. و اين كه خدا را به خاطر خشنودى مخلوق به خشم نياورى، و دنيا را بر آخرت ترجيح ندهى زيرا كه دنيا فانى و آخرت پايدار است
26. و از آنچه توانايى دارى بر برادرانت بخل نورزى
27. و درونت همانند بيرونت باشد، بيرونت نيك و درونت زشت نباشد كه در اين صورت از منافقان خواهى بود،
28. دروغ مگوى، با دروغگويان مياميز،
29. و آنگاه كه سخن حق شنيدى خشمگين مباش
30. و تا مىتوانى خود، خانواده، فرزندان و همسايگانت را ادب كن
31. و بدان چه مىدانى عمل كن و با هيچ يك از آفريدگان خداى متعال جز به حق رفتار نكن،
32. و نسبت به خويشاوند و بيگانه خوش رفتار باشى،
33. و ستمگر و كينهتوز نباشى
34. و بسيار سبحان اللَّه و لا اله الا اللَّه بگويى و فراوان دعا كنى و زياد به ياد مرگ و پس از آن قيامت، بهشت و دوزخ باشى.
35. و قرآن زياد بخوانى و به آنچه در آن است عمل كنى
36. و نيكى و بزرگوارى را نسبت به مردان و زنان مؤمن غنيمت شمارى
37. و بنگرى هر چه را كه براى خودت نمىپسندى براى كسى از مؤمنان مپسندى
38. و از كار خير دلتنگ مشوى، و بار دوش هيچ كس نشوى
39. و آنگاه كه به كسى نعمتى دادى منّتش ننهى،
40. و دنيا در نزد تو بسان زندانى باشد تا خداوند بهشت را نصيب تو كند
اين چهل حديث است كه هر كس در عمل به آنها پايدارى كند و آنها را از من براى امّتم حفظ كند، به رحمت خدا، وارد بهشت مىشود، و او از برترين مردم و پس از پيامبران وجانشينان آنها محبوبترين افراد در پيشگاه خداست و خداوند او را در روز رستاخيز با پيامبران، صديقان، شهيدان و شايستگان محشور خواهد كرد و اينان رفيقان خوبى هستند.
 توضيح علامه مجلسي در مورد حفظ چهل حديث و مراتب آن
مرحوم مجلسىّ ميفرمايد: در باره حفظ ونگهدارى آن احاديث اختلاف و ناسازگارى است (هر يك از علماء سخنى فرموده) و حقّ و درست آنست كه براى حفظ مراتب و پايههائى است كه ثواب و پاداش باندازه آن مراتب مختلف وگوناگون است، پس يكى از آن مراتب حفظ و نگهدارى لفظ آن احاديث است خواه در دل و از بر كردن بوده وخواه در دفاتر و كتابها و تصحيح و درست كردن لفظ آن احاديث و استجازه و دستورخواستن براى (نقل و بيان) آنها و اجازه ودستور دادن و روايت و نقل آنها و دوم از آن مراتب حفظ و نگهدارى معانى آنها و تفكّر و انديشه درباريكبينىهاى آنها و استنباط و بيرون آوردن حكم و فرمان (از ادلّه) و معارف و دانشها است.
و سوّم از آن مراتب حفظ و نگهدارى آن احاديث است بعمل و رفتار نمودن بآنها واعتناء و كوشش داشتن بشأن و چگونگى آنها واتّعاظ و پند گرفتن از كسى كه آن احاديث را باو سپرده.
و در روايت كسى كه حفظ و نگهدارى كند على امّتي ظاهر و آشكارآنست كه «على» بمعنى «لام» است يعنى حفظ و نگهدارى كند براى ايشان و گمان ميرود بمعنى «من» باشد (كسى كه حفظ و نگهدارى كند از امّت من) و حديث در لغت (زبان عرب كه بآن سخن ميگويند) مرادف و هم معنى كلام و سخن است، و در اصطلاح و لغت و زبان همه حديثگويان كلام و سخن مخصوص و ويژهاى است كه نقل شده از پيغمبر يا امام يا از يكى از اصحاب (كه او را صحابى گويند و او كسى است كه پيغمبر، صلّى اللَّه عليه و آله، را ملاقات و ديدار نمود و بآن حضرت ايمان آورده و در حال ايمان و اسلام از دنيا رفته) يا از يكى از پيروان اصحاب (كه او را تابعىّ گويند و او كسى است كه يكى يا بيشتراصحاب پيغمبر را ملاقات كرده و بپيغمبرايمان آورده و مؤمن و مسلمان مرده) يا نقل شده از كسى كه پيروى ميكند پيروى آن تابعىّ را در حالى كه حكايت نموده و بيان ميكند گفتار يا كردار يا تقرير و بيان ايشان را. و نزد بيشتر نقلكنندگان حديث كه اماميّه بوده يعنى اعتقاد و باورشان آنست كه امير المؤمنين و يازده فرزند آن حضرت (صلوات اللَّه عليهم اجمعين) خلفاء وجانشينان حضرت خاتم الأنبياء (صلّى اللَّه عليه و آله) هستند نام حديث اطلاق نشده و بدون قيد و بند گفته نميشود جز برآنچه از معصوم و باز داشته از گناه (عليه السّلام) باشد، و فقيه و عالم باحكام شرعيّه غالبا وبيشتر در اخبار (رسيده از پيغمبر اكرم وائمّه معصومين، عليهم السّلام) اطلاق شده و گفته مىشود بر عالم و دانا و عامل و كسى كه طبق علم و دانائيش رفتار نمايد و بعيوب و بديهاى نفس و آفات و تباهكاريهاى خود بينا و (دل بستن به) دنيا را ترك و رها كرده و در آن پارسا بوده و بآنچه نزد خداى تعالى است از نعمتها و بخششهايش و قرب و نزديك شدن (برحمت و مهربانى) و وصال و پيوستن باورا خواهان باشد.
|
